Spyware - programy szpiegowskie Z reguły za dużą frajdę poczytujemy sobie możliwość zainstalowania jakiejś przydatnej aplikacji pozbawionej sharewarowych ograniczeń. Niestety rzadko pamiętamy wtedy, że nie ma nic za darmo. Autorzy programów typu adware i freeware też muszą zarabiać i robią to współpracując z firmami zbierającymi informacje o naszych komputerach i zainteresowaniach. W instalatorze takich aplikacji może być ukryty moduł, który dodaje do Windows niewielki program zbierający odpowiednie dane. Są one następnie przekazywane do firm reklamowych, które później zasypują nas spamem. Jednym z pierwszych był niewątpliwe Gator rozprowadzany razem z GetRightem - znanym programem do ściągania plików. W jego przypadku mogliśmy jednak świadomie dokonać wyboru. Obecne programy szpiegowskie instalują się bez jakichkolwiek ostrzeżeń. Dobrze jeśli następstwem ich działania będzie tylko uciążliwy spam. W gronie programów szpiegowskich znajdują się także konie trojańskie, aplikacje realizujące funkcje browser hijacking (porywanie przeglądarki) i scumware (przechwytywania linków i dodawanie alternatywnych odnośników).

Dobrym narzędziem do ujaw- niania i zwalczania takich szpie gów jest program Ad-aware firmy Lavasoft. Klikając na logo po prawej można przejść bezpośrednio

		na stronę producenta i pobrać program. Jego instalacja jest standardowa. Po uruchomieniu pro- gram wita nas oknem startowym.

W jego centralnej części znajdziemy informację o aktualnej wersji pliku referencyjnego nazywanego też plikiem odniesienia. Znajdują się w nim dokładne opisy wszystkich znanych aplikacji spyware. Warto więc często dokonywać sprawdzenia czy nie pojawiła się nowa wersja. Pobranie i instalacja pliku w prezentowanej wersji 6.0 są znacznie łatwiejsze niż w poprzednich. Wszystkie czynności wykonuje program pozostawiając nam oczywiście prawo do rezygnacji. Po uaktualnienie sięgamy z głównego okna programu klikając na link Check for updates.

Należy podkreślić, że Lavasoft dba o swój produkt i uaktualnienia są bardzo częste. Na dowód tego proszę porównać datę pliku referencyjnego instalowanego z programem (u góry) i jego aktualizacji (widok po prawej). Na ściągnięcie i instalację zgadzamy się klikając na OK.

Mając już najnowszy plik refe- rencyjny przystępujemy do ska nowania zasobów. Teraz będzie nas interesował przycisk po lewej stronie głów- nego okna (Scan now). Po jego uaktywnieniu otworzy się kolejne okno, w którym zde- cydujemy  czy przeprowadzić

skanowanie przy ustawieniach domyślnych, czy ograni- czymy się do wybranego dysku (folderu, pliku). Fragment tego okna przedstawiłam powyżej. Oczywiście korzystając z programu po raz pierwszy warto zaakcepto wać ustawienia domyślne i przeskandować całe zasoby. Przy kolejnych - możemy stosować ustawienia selektyw- ne  (widok po prawej).
Z całą pewnością wynik działania programu będzie dla Was szokujący, a liczba plików podejrzanych o szpiegostwo może przekroczyć kilkadziesiąt pozycji. Aby było ich mniej warto przed uruchomieniem wyczyścić niepotrzebne pliki cookies.

Teraz klikamy na Next i w kolejnym oknie podejmujemy decyzję co do przyszłości podejrzanych plików. W pierwszej kolejności zaznaczamy pliki, które zostaną wyizolowane i objęte kwarantanną. Tak trzeba postąpić z każdym plikiem, którego usunięcie może spowodować jakieś problemy.

Po kilku czy kilkunastu dniach bezawaryjnej pracy systemu i wszystkich aplikacji można będzie je całkowicie usunąć. Po zaznaczeniu plików klikamy na przycisk Qarantine i określamy nazwę katalogu, do którego będą przeniesione. W kolejnym kroku zaznaczamy pozostałe pliki i klikamy na Next. To polecenie całkowicie usunie wskazane pliki z systemu. Operacja czyszczenia jest zakończo- na.

Gdyby ustanowienie kwaran- tanny spowodowało jakieś zakłó-

cenia w pracy systemu, w oknie głównym (Status) klikamy na link wskazany powyżej. Na liście obiektów objętych kwarantanną zaznaczamy odpowiednią pozycję i klikamy na Restore. Tą samą drogą, po okresie kwarantanny, usuwamy znajdujące się tam pozycje klikając na Delete. Uwaga! Plik kwarantanny dobrze jest określać w formacie daty aby łatwiej  było podejmować późniejsze decyzje. Uwaga! Opisana wersja została zastąpiona Ad-Aware SE. Jest nieco bardziej rozbudowana i daje większe możliwości konfiguracyjne. Aktualnie można ściągnąć wersję 1.06. W dziale Downloads można pobrać polską nakładkę opracowaną dla wersji 1.05 ale działa także w aktualnej.